Cách nhận diện và xác định nhân viên tài năng

Tài năng là một chủ đề hấp dẫn với giới làm nhân sự. Chỉ cần tìm trên Amazon.com về chủ đề tài năng, đã thấy có trên 2.000 tựa sách liên quan. Tuy vậy, trong trao đổi, có vẻ khái niệm tài năng cũng có nhiều khác biệt, tùy vào mỗi người tự xây dựng trong đầu mình một khái niệm “tài năng” như thế nào.

Trong một bài nói chuyện tại Brisbane, Úc, tại một hội thảo về nhân sự năm 2016, vị giáo sư Trường London Business School, Tomas Chamorro-Premuzic, đã đưa ra khái niệm của ông về tài năng, qua đó chia sẻ 4 nguyên tắc để xác định tài năng và 3 đặc điểm cần có để nhận diện:

Đầu tiên là dùng nguyên tắc Pareto, hay vẫn gọi là quy tắc 80:20, ở trường hợp này là trong bất kỳ một nhóm nhân viên nào cũng có 20% trong số họ chịu trách nhiệm về 80% năng suất, dù ai cũng mong muốn mọi người đóng góp công sức như nhau cho tổ chức. Nguyên tắc này cũng được áp dụng cho đối tượng gây ra những vấn đề cho một tổ chức, đôi khi đó cùng là một người!

Nguyên tắc tiếp theo khá quen thuộc về kết quả công việc, theo đó kết quả công việc của con người có thể lên xuống theo thời gian. Các tổ chức có thể theo dõi và ghi nhận về kết quả làm việc của nhân viên trong một thời gian dài để thấy được kết quả này.

Nguyên tắc thứ ba khá thú vị, nó giữ lại kết quả công việc nhưng loại ra yếu tố nỗ lực của nhân viên. Chamorro-Premuzic tóm tắt ngắn gọn là kết quả công việc luôn tùy thuộc vào khả năng và động lực, hoặc khả năng và nỗ lực. Do đó, tài năng hay khả năng sẽ là kết quả công việc sau khi loại bỏ đi phần nỗ lực.

Lấy ví dụ, có hai nhân viên cùng hoàn thành một nhiệm vụ, trong đó có một nhân viên tài năng hơn người còn lại. Người tài năng hơn không cần nhiều nỗ lực để cho ra cùng kết quả như người không tài năng bằng. Tương tự vậy, nếu hai nhân viên ấy cùng được động viên như nhau thì người tài năng hơn sẽ có kết quả vượt trội.

Nói như vậy nhưng Chamorro-Premuzic vẫn nhắc lại rằng nhận định trên không có nghĩa là các tổ chức sẽ không cần đào tạo và phát triển những nhân viên kém tài năng; người làm nhân sự chỉ cần ưu tiên nhận diện và tuyển chọn người có tài hơn.

Cuối cùng là nguyên tắc nhân cách của tài năng được dùng đúng chỗ. Theo Chamorro-Premuzic, nếu đặt một nhân viên vào vị trí mà cung cách, xu hướng và thói quen của họ thích hợp thì nhân cách của người ấy sẽ làm nên tài năng.

Chamorro-Premuzic tóm tắt lại lại về 4 nguyên tắc này: “Điều có thể nói là các tổ chức cần tìm ra những con người có năng suất làm việc cao nhất, có kết quả công việc cao nhất so với số còn lại. Họ thể hiện kết quả công việc cao với không nhiều nỗ lực, nếu còn có thêm sự động viên thì kết quả còn cao hơn nữa. Cần phải có một vai trò hay môi trường tốt cho khả năng của họ được phát huy”.

Để đánh giá, nghĩa là để làm rõ giá trị tài năng, Chamorro-Premuzic cho rằng cần chú ý đến 3 đặc điểm: khả năng, tính dễ mến và động lực của tài năng.

Khả năng của một tài năng, theo Chamorro-Premuzic, là năng lực chuyên môn, những gì họ biết và những gì họ cần phải học hỏi tiếp, ngoài ra còn là khả năng loại trừ các yếu tố không liên quan trong một tình huống hay một vấn đề.

Tính dễ mến của một tài năng làm cho mọi người xung quanh cảm thấy dễ chịu và thích làm việc cùng với người đó, dù công việc nặng nề đến đâu. Đó cũng là yếu tố quan trọng nhất giúp tài năng thành công trong sự nghiệp.

Động lực của tài năng nói lên tham vọng của họ, hoặc nói khác đi là khả năng giữ cho được sự không dễ hài lòng với những gì đã đạt được. Để thúc đẩy họ càng tiến xa hơn về phía trước.

TRƯƠNG CHÍ DŨNG - Giám đốc R&D, Công ty L&A/DNSGCT

Phần mềm quản lý iHCM - Giải pháp nâng cao hiệu suất doanh nghiệp

1. Quản lý mục tiêu cho từng vị trí công tác: Được phần mềm quản lý mục tiêu, quản lý công việc iHCM hỗ trợ, ban lãnh đạo doanh nghiệp có thể giúp nhân viên nắm rõ định hướng, mục tiêu của tổ chức mình. Mục tiêu chung sẽ được chia nhỏ xuống từng nhân viên của tất cả các bộ phận. Mỗi cá nhân sẽ hiểu công việc mình đang làm thực hiện cho mục tiêu nào và chủ động hơn.

2. Dễ dàng quản lý tiến độ thực hiện mục tiêu, công việc: Áp dụng iHCM, nhà quản lý có thể nắm bắt trạng thái hoàn thành mục tiêu, công việc từng nhóm, từng cá nhân, sẵn sàng trao đổi, phối hợp và hỗ trợ kịp thời.

• Thiết lập, quản lý và giám sát công việc theo mục tiêu
• Giao việc và phối hợp công việc theo quy trình tùy biến
• Tương tác thân thiện theo thời gian thực như mạng xã hội
• Thông báo nhắc việc qua email và các thiết bị di động

 Tài liệu "Bật mí 03 bước tiến hành Quản trị hiệu suất trong doanh nghiệp" hoàn toàn miễn phí!

3. Đo lường và Tối ưu hiệu suất làm việc của nhân viên: nhà quản lý có thể đo lường chính xác kết quả làm việc của nhân viên dựa theo kết quả hoàn thành mục tiêu (KPI), công việc của mỗi nhân viên thể hiện trên hệ thống.

4. Đánh giá nhân viên khoa học và nhiều chiều: iHCM xóa tan gánh nặng thủ tục hành chính trong mỗi kỳ đánh giá, hiện thực hóa đánh giá nhân viên một cách khoa học và nhiều chiều, nhiều gốc nhìn khác nhau: Đánh giá thành tích (Đánh giá KPI), Đánh giá 360 độ và Đánh giá năng lực. Dựa vào kết quả đánh giá, nhà quản lý có thể đối chiếu những năng lực còn thiếu của nhân viên so với tiêu chuẩn của doanh nghiệp ứng với vị trí công tác và lên kế hoạch đào tạo cần thiết nhằm tăng cường năng lực cho nhân viên hiệu quả nhất.

Phần mềm quản trị doanh nghiệp iHCM áp dụng phương thức quản lý theo mục tiêu MBO, sử dụng các công cụ quản lý hiện đại KPI, BSC, từ điển năng lực, OKR (Objectives and Key Results), Kanban, được phát triển và vận hành trên nền điện toán đám mây theo tiêu chuẩn bảo mật ISO 27001 chứng nhận bởi QUACERT. Các chức năng quản lý mục tiêu, quản lý công việc, quản lý năng lực, đánh giá nhân viên,... và nhiều chức năng khác được thiết kế hỗ trợ người dùng sử dụng thuận tiện trên web cũng như ứng dụng di động, giúp nhân viên cộng tác theo thời gian thực. iHCM được phát triển bởi Hyperlogy, công ty công nghệ thành lập từ 2003.